بابا صفرى
242
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
حرمخانه : در سمت شرقى مقبرهء شاه اسماعيل در ديگرى موجود است كه بدالان بالنسبه باريكى باز مىشود و اين دالان شخص را باطاقى ، كه كف آن با نمدهاى كهنه و منقوش و بسيار نفيس قديمى مفروش است ، راهنمائى مىكند . اين اطاق بمنزلهء رواقى بر مقابرى مىباشد كه در اطاق مجاور بمحاذات قسمت شرقى مقبرهء شيخ صفى الدين و پشت آرامگاه شاه اسماعيل قرار دارند . اين مكان هرآينه از آن لحاظ كه مدفن بانوان خاندان صفوى بوده نام حرمخانه به خود گرفته است ولى جهة ديگرى نيز براى نامگذارى آن به نظر ميرسد و آن اينست كه در قديم علما و بزرگان اردبيل ، مثل بعضى نقاط ديگر ، براى بانوان خود خانهء ديگرى ، غير از خانهايكه محل جلوس خود و رفتوآمد ديگران بود ، ترتيب ميدادند و عيالات خود را از انظار نامحرمان محفوظ ميداشتند و آن را حرمخانه و در قرون اخير اندرونى ميناميدند . از تواريخ چنين برميآيد كه شيخ صفى الدين نيز در اين نقطه دو نشيمن متصل بهم داشته است . يكى ، كه قبلا بنام خانهء « بله يوسف » خوانده ميشد ، محل ارشاد و خانقاه شيخ بوده است و در ديگرى عيالات او سكونت داشته و بنام حرمخانه مشهور بوده است . خانقاه شيخ چنان كه گفتهايم آرامگاه خود وى گشته و حرمخانه نيز هيجده روز بعد از فوت او مدفن فاطمه خاتون ، دختر شيخ زاهد و همسر شيخ صفى الدين ، گرديده و بعد از وى نيز بانوان صفوى در آنجا مدفون شدهاند . بر بالاى قبورى كه در حرمخانه موجود است صندوقهاى چوبى كوچكترى گذاشته شده است . اين صندوقها ، كه بوسيلهء روپوشهاى پارچهاى محافظت ميشوند نمونهء قابل توجهى از منبتكارى قديم و از آثار گرانبهاى موجود در اين بقعه است . غير از قبر فاطمه خاتون ، كه با محاسبه با تاريخ فوت شيخ ، در آخر محرم سال 735 هجرى در آنجا مدفون گشته است قبر ديگرى است كه مربوط به دختر شيخ صفى الدين مىباشد و صندوق آن نوشتهاى بدين عبارت دارد « عمل استاد عثمان بن احمد المراغى » .